İslam Hakikat
İslamda çok eşlilik

İslam’da Çok Eşlilik Ve Dört Kadın Konusu

İslam’da çok eşlilik ve dört kadına kadar evlenilebilmesine dair tanınan haklar ile ilgili şüpheciler tarafından getirilen eleştiriler, neden ve sonuç çerçevesinde incelendiğinde mantıksal bir düzleme oturtulmaktadır. Bu özgürlüğün çıkış kaynağı Nisa suresinin 3. Ayetinde belirtilmektedir.

Yetimlerin hakkına riayet edemeyeceğinizden korkarsanız, beğendiğiniz kadınlardan ikişer, üçer, dörder nikâhlayın. Haksızlık etmekten korkarsanız tek kadın veya mülkiyetinizde bulunan câriye ile yetinin; bu, adaletten ayrılmamanız için en uygun olanıdır.

Nisâ Suresi 3. Ayet

Çok eşlilik meselesinin İslami açıdan desteklenmesinin ana sebeplerinden biri, yetim kalan çocukların anneleri ile evliliğe teşvik edilmeleri, bu sayede haklarının korunmasıdır.

ÇOK EŞLİLİĞİN TARİHİ

Ethnographic Atlas Kod Kitabı’nın yaptığı araştırmalarda, 1231 farklı kültürden topluluğun %84’ünün Poligami (çok karılı) %15’1’inin tek eşli ve %0.3’ünün ise Poliandri (çok kocalı) olduğu tespit edilmiştir. Birden çok kadın ile evlenme geleneği, İslamiyet öncesi dönemde de hemen her toplumda görülen bir sosyal gerçekliktir. Babil döneminde yazılan Hammurabi Kanunlarından, Mısır Medeniyeti’ne, Antik Roma’dan Anglosaksonlar’a kadar uzanan bir tarihi bulunmaktadır. Arap coğrafyasında ise, Cahilliye olarak adlandırılan dönemde evlilikte hiçbir sınırın olmadığı, hatta aralarında eş değişimi yaptıklarına dair bilgiler bulunmaktadır.

İSLAMİYETİN ÇOK EŞLİLİĞİ HUKUKSALLAŞTIRMASI

İslamiyet, geçmişte var olan fakat tahrif edilen gelenekleri çoğu zaman düzen ve nizam üzerine oturtmuştur. (bkz: İslam’da Kölelik Ve Cariyelik)

Kölelik konusunda olduğu gibi çok eşlilik de İslamiyetin başlı başına meydana getirdiği bir yenilik değil, toplumda var olan alışkanlıkları belli hukuksal kurallara bağladığı bir kavramdır. Kuran’da ilgili ayetin inişiyle birlikte sınırsız eş ortadan kalkmış, belirtilen sayının üzerinde evlilik yapanlar kadınlarını boşamış, bazı gayri ahlaki durumlara da son vermişlerdir. Aynı zamanda eşler arasında eşit derecede adalet gözetilmesine de katkı sağlanmıştır.

SOSYOLOJİK AÇIDAN ÇOK EŞLİLİK

Savaşlardan sebeple erkek nüfusunun azalışının önüne geçmek ve dinin yaygınlaştırılması için gereken insan kaynağına duyulan ihtiyaç da çok eşliliği mümkün kılan sebeplerden biri olmuştur. Dört eşe kadar evlilik, neslin hızlı şekilde çoğalmasına katkı sağlamış, bugün dünyanın hemen her ülkesinde Müslüman varlığına fayda sağlamıştır.

İslamiyet, indiği dönemden bu yana bütün insanlığı kapsayan bir din olduğu için, sosyal yaşama dair bütün detayların göz ardı edilmeyişi gayet olağandır. Günümüz medeni kanunları ve sosyal ilişkileri baz alındığında her ne kadar çağ dışı ve ilkel gibi yorumlanmaya çalışsa da, tarihi dönemlerdeki insanlığın bakış açısına göre çok eşlilik, herhangi bir şekilde yadırganan bir uygulama değildi. Zira o dönemlerde ne İslam coğrafyasında ne de başka bir toplulukta çok eşliliğin insan haklarına aykırı olduğuna dair herhangi bir görüş veya düşünceye dair kaynak bulunmamaktadır.

İSLAM’DA ÇOK EŞLİLİK ÖZGÜRLÜK, TEK EŞLİLİK TAVSİYEDİR

Nisa suresinin 3. Ayetinin son kısmında “Haksızlık etmekten korkarsanız tek kadın veya mülkiyetinizde bulunan câriye ile yetinin. Bu, adaletten ayrılmamanız için en uygun olanıdır.” şeklinde buyrulmaktadır. Eğer bir mümin, yetim hakkını gözetmek maksadıyla evlenmiş dahi olsa, eğer eşleri arasında adalet sağlayabileceği konusunda güvence veremiyorsa, tek eşliliği tercih etmesi tavsiye edilmektedir. Zira, birden fazla kadına eşit derecede muamele edilemeyeceği ihtimalinin yüksek oluşu, yaratıcı tarafından belirtilmiş, inananlara ciddi bir uyarıda bulunulmuştur.

Ne kadar üzerine düşseniz de kadınlar arasında âdil davranmaya güç yetiremezsiniz; bari birine büsbütün kapılıp da diğerini askıda imiş gibi bırakmayın. Eğer arayı düzeltir ve Allah’a itaatsizlikten sakınırsanız bilin ki Allah çok bağışlayıcıdır, engin rahmet sahibidir.

Nisâ Suresi 129. Ayet

Ayetten de anlaşılacağı gibi, zaruret bulunmadıkça tek eş ile yetinilmesi, vahiy yolu ile açıkça belirtilmiştir. Burada kadınların gerek ekonomik gerek duygusal anlamda yoksunluk çekmemeleri gerektiği net bir şekilde ortaya konmuştur. Genel manada bakıldığında Kuran, çok eşliliği özgürlük olarak yorumlarken, tek eşliliği de teşvik edici bir içeriğe sahiptir.

Alp Eren

Yaklaşık 7 yılı aşkın süredir Din, Din Felsefesi ve şüphecilere yönelik içerikler hazırlıyorum.

Yorum ekle

Bloga e-posta ile abone ol

Bu bloga abone olmak ve e-posta ile bildirimler almak için e-posta adresinizi girin.

Diğer 12 aboneye katılın